زنگ خطر فرونشست برای ۲۵۴ پهنه کشور/ دشت بهرمان کرمان رکورددار نشست زمین

به گزارش تجارت جنوب آنلاین، دویست‌وششمین نشست از سلسله نشست‌های تخصصی که با موضوع «فرونشست زمین؛ از شناسایی تا ساخت‌وساز پایدار» با حضور بیش از ۳۵۰ نفر از مسئولان، متخصصان و علاقه‌مندان به این حوزه و با سخنرانی احمدرضا حیدری رئیس اداره تونل و سازه‌های ژئوتکنیکی سازمان مشاور فنی و مهندسی شهرداری تهران، سید طاها طباطبایی عقدا دبیر کمیته فرونشست و رئیس بخش ژئوتکنیک مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، معصومه آمیغ‌پی مدیرکل نقشه‌برداری زمینی سازمان نقشه‌برداری کشور توسط مؤسسه پژوهشی سوانح طبیعی و کرسی یونسکو در مدیریت سوانح طبیعی به‌صورت حضوری و برخط برگزار شد.

احمدرضا حیدری رئیس اداره تونل و سازه‌های ژئوتکنیکی سازمان مشاور فنی و مهندسی شهرداری تهران با اشاره به تدوین گزارش جامع پیرامون بحران فرونشست زمین در ایران و تأکید بر لزوم عبور از مطالعات نظری به اقدامات عملیاتی توسط این سازمان، فرونشست را به‌عنوان یک «بحران خاموش» معرفی کرد که منشأ آن برداشت‌های بی‌رویه آب‌های زیرزمینی و تراکم خاک است.

وی در ادامه به تشریح این مستند پرداخت و با تفکیک دقیق فرونشست منطقه‌ای از پدیده‌های موضعی مانند فروچاله‌ها و فرو ریزش‌ها، اعلام کرد که زنگ خطر هم‌اکنون برای ۲۵۴ پهنه کشور از جمله تهران، اصفهان، مشهد و قزوین به صدا درآمده و دشت بهرمان کرمان نیز با نرخ نشست ۳۱ سانتی‌متر در سال، از حادترین نقاط جهان به شمار می‌رود.

این گزارش ضمن تشریح خطرات ناشی از «نشست غیر یکنواخت» برای پایداری سازه‌ها، راهکارهای مهندسی مؤثری همچون اجرای فونداسیون‌های صلب، استفاده از شمع‌های عمیق و بهسازی بستر خاک را پیشنهاد داده است.

همچنین با تحلیل موفقیت تجربیات جهانی در شهرهایی نظیر توکیو و شانگهای، بر لزوم تزریق معکوس آبخوان‌ها و اصلاح قوانین تأکید شده و در پایان، با ارائه نقشه راهی جامع، خواستار همگرایی ملی برای اصلاح الگوی کشت، انسداد چاه‌های غیرمجاز و ادغام پهنه‌بندی خطر در طرح‌های توسعه شهری برای مدیریت این ابربحران شده است.

سید طاها طباطبایی عقدا دبیر کمیته فرونشست و رئیس بخش ژئوتکنیک مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی با اشاره به گزارش‌های علمی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی پیرامون ضوابط ساخت‌وساز و ابعاد بحران فرونشست زمین در کشور، نشان داد که بحران برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی، پدیده خطرناک فرونشست زمین را در پهنه‌ای به وسعت بیش از ۹۰ هزار کیلومتر مربع از اراضی کشور گسترش داده است.

وی در ادامه با تأکید بر اینکه این رخداد زمین‌شناختی حاد، اکنون با ایجاد شکاف‌های عمیق، فروچاله‌های ناگهانی و نشست نامتقارن، پایداری سازه‌ها و زیرساخت‌های ملی را به‌ طور جدی تهدید می‌کند، اعلام کرد مهار این وضعیت بحرانی نیازمند اقدامات فوری دوگانه، شامل کنترل دقیق منابع آبی و پیاده‌سازی پروژه‌های سازگاری زیربنایی است.

طباطبایی افزود: این مرکز بر اساس تکالیف قانونی مدیریت بحران، ارزیابی همه‌جانبه ایمنی شریان‌های حیاتی، برج‌های مسکونی و خطوط حمل‌ونقل ریلی و جاده‌ای را در دستور کار خود قرار داده است.

در پایان نیز، وی خاطرنشان کرد که با تدوین ضوابط سخت‌گیرانه مهندسی و دستورالعمل‌های فنی برای ساخت‌وسازهای جدید و همچنین مقاوم‌سازی فروریزش‌های شهری، تلاش می‌شود تا تاب‌آوری کلان‌شهرها و مناطق مسکونی در برابر مخاطرات این پدیده به حداکثر ممکن افزایش یابد.

معصومه آمیغ‌پی مدیرکل نقشه‌برداری زمینی سازمان نقشه‌برداری کشور با اشاره به گزارش‌های علمی و تصاویر راداری پیرامون ابعاد بحران فرونشست زمین، نشان داد که برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی، این پدیده خطرناک را در پهنه‌ای به وسعت بیش از ۹۰ هزار کیلومترمربع از اراضی کشور گسترش داده است.

وی در ادامه با تأکید بر اینکه این رخداد زمین‌شناختی حاد، اکنون با تحت تأثیر قرار دادن هزاران کیلومتر از خطوط ریلی، جاده‌ای و شریان‌های انتقال انرژی، پایداری سازه‌ها و زیرساخت‌های ملی را به‌طورجدی تهدید می‌کند، اعلام کرد که مهار این وضعیت بحرانی نیازمند اقدامات فوری دوگانه، شامل کنترل دقیق منابع آبی و ممنوعیت بارگذاری‌های جدید در این پهنه‌هاست.

آمیغ‌پی افزود: این سازمان بر اساس تکالیف قانونی و با تکیه بر پردازش تصاویر ماهواره سنتینل-۱ و ایستگاه‌های ژئودتیکی، ارزیابی همه‌جانبه و پایش مداوم ایمنی شریان‌های حیاتی، بلوک‌های مسکونی و مراکز آموزشی را در دستور کار خود قرار داده است.

وی در پایان خاطرنشان کرد که با بازنگری در قوانین فعلی، تدوین قوانین مستقل بازدارنده و دستورالعمل‌های فنی برای ساخت‌وسازهای جدید، تلاش می‌شود تا تاب‌آوری کلان‌شهرها و مناطق مسکونی در برابر مخاطرات این پدیده به حداکثر ممکن افزایش یابد.