روزنامه آسیایی: جنگ علیه ایران، امنیت انرژی جنوب شرق آسیا را به چالش کشید

به گزارش تجارت جنوب آنلاین، روزنامه «دیلی اکسلسیور» گزارش داد که جنوب شرق آسیا از جمله مناطقی بود که بیشترین آسیب را از بسته شدن تنگه هرمز در جریان جنگ علیه ایران متحمل شد. این در حالی است که در سال ۲۰۲۴ حدود ۸۴ درصد نفت خام و ۸۳ درصد گاز طبیعی مایع (LNG) عبوری از تنگه هرمز راهی بازارهای آسیا بود و بیشتر اعضای اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا (آسه‌آن) به واردات انرژی وابسته هستند و ذخایر راهبردی محدودی دارند.

به نوشته این روزنامه، پیامدهای این جنگ فراتر از بازار انرژی بوده و افزایش قیمت سوخت در پمپ بنزین‌ها، رشد کسری بودجه ناشی از پرداخت یارانه‌های سوخت، اختلال در زنجیره‌های تأمین صنعتی، کاهش ارزش ارزهای ملی و تنزل پیش‌بینی رشد اقتصادی را برای بسیاری از کشورهای منطقه به همراه داشته است. در این میان، فیلیپین، ویتنام، اندونزی، تایلند، سنگاپور، لائوس، میانمار و کامبوج هر یک با چالش‌های متفاوتی مواجه شدند و دولت‌ها برای مهار بحران به محدودیت مصرف سوخت، تغییر الگوی کاری و مداخلات قیمتی روی آوردند.

این روزنامه آسیایی، فیلیپین را آسیب‌پذیرترین اقتصاد «آسه‌آن» در برابر این بحران معرفی می‌کند و می‌نویسد که وابستگی ۹۸ درصدی این کشور به نفت خاورمیانه، دولت مانیل را وادار کرد که وضعیت اضطراری انرژی اعلام کند. همچنین صندوق بین‌المللی پول پیش‌بینی رشد اقتصادی فیلیپین در سال ۲۰۲۶ را از ۵.۶ درصد به ۴.۱ درصد کاهش داده است. ویتنام نیز به دلیل وابستگی گسترده به واردات نفت از کویت، با افزایش قیمت سوخت و صف‌های طولانی برای خرید مواجه شد.

مالزی با وجود آنکه تنها صادرکننده خالص انرژی در آسه‌آن است، از پیامدهای بحران مصون نماند، زیرا بخشی از جریان نفت این کشور از تنگه مالاکا عبور می‌کند و به واردات فرآورده‌های پالایش‌شده وابسته است. این گزارش همچنین از افزایش شدید هزینه یارانه سوخت در مالزی و فشار بر بودجه دولت خبر می‌دهد.

مهم‌ترین تحول راهبردی پس از جنگ، حرکت برخی کشورهای منطقه به سمت تنوع‌بخشی به منابع تأمین انرژی و گسترش همکاری با روسیه بوده است. بر اساس گزارش، اندونزی پس از سفر رئیس‌جمهوری این کشور به مسکو، توافق‌های بلندمدت برای واردات نفت خام و گاز مایع امضا کرد و ویتنام و مالزی نیز واردات نفت خام روسیه را پس از کاهش تحریم‌های آمریکا بررسی می‌کنند.

در بخش دیگری از گزارش، به نقش ایران در تأمین امنیت انرژی مالزی اشاره شده است. «دیلی اکسلسیور» می‌نویسد که انور ابراهیم، نخست‌وزیر مالزی، با مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری ایران، برای تأمین عبور ایمن هفت نفتکش تماس مستقیم برقرار کرد. انور در این باره گفت: «روابط دیپلماتیک مالزی با ایران نه تنها بر پایه بشردوستی و همبستگی در برابر حملات اسرائیل است، بلکه در خدمت امنیت انرژی کشور ما نیز قرار دارد.» این گزارش همچنین می‌افزاید که فیلیپین نیز تماس مستقیمی با تهران برقرار کرده است.

در پایان، این روزنامه می‌نویسد بحران اخیر، ضعف ساختاری آسه‌آن در حوزه امنیت انرژی را آشکار کرده است. بر همین اساس، اعضای این اتحادیه برای نخستین بار در بیش از یک دهه، توافق «امنیت نفت آسه‌آن» مصوب سال ۲۰۰۹ را دوباره فعال کرده، توسعه شبکه برق آسه‌آن، خرید مشترک نفت از منابع خارج از خاورمیانه و تسریع برنامه افزایش سهم انرژی‌های تجدیدپذیر به ۴۵ درصد تا سال ۲۰۳۰ را در دستورکار قرار داده‌اند. با این حال، این نشریه تأکید می‌کند که نبود ذخایر مشترک نفت و سازوکار هماهنگ برای مدیریت بحران، همچنان یکی از مهم‌ترین نقاط ضعف آسه‌آن در برابر شوک‌های آینده است.