افزایش سن؛ عامل تغییرات پیچیده در سیستم ایمنی بدن

به گزارش تجارت جنوب آنلاین، وبگاه سای‌تِک‌دِیلی در گزارشی آورده است:

ماکروفاژها سلول‌های ایمنی هستند که تقریباً در همه بافت‌های بدن وجود دارند و نقش مهمی در دفاع ایمنی و نگهداری بافت‌ها ایفا می‌کنند. این سلول‌ها با عفونت‌ها می‌جنگند، سلول‌های آسیب‌دیده را پاک می‌کنند، به ترمیم بافت کمک می‌کنند و التهاب را کنترل می‌کنند؛ اما چون محیط اطراف این سلول‌ها از عضوی به عضو دیگر بسیار متفاوت است، پژوهشگران می‌خواستند بدانند این شرایط محلی چقدر بر روند پیری اثر می‌گذارد.

نگاهی سراسری به پیری ماکروفاژها

مقایسه ماکروفاژهای حیوانات جوان و پیر نشان داد که این سلول‌ها هم تغییرات مشترکی دارند و هم تغییراتی که مخصوص هر بافت است.

در بسیاری از بافت‌ها، ماکروفاژهای پیرتر فعالیت خود را بیشتر به سمت پاسخ به استرس و آسیب سلولی تغییر داده بودند. در همان زمان، فعالیت برخی برنامه‌های مولکولی که در حفظ ساختار سالم بافت و ارتباط با محیط اطراف نقش دارند، کاهش یافته بود؛ اما شباهت‌ها فقط تا این حد پیش می‌رفت. مثلاً ماکروفاژهای مغز تغییرات مرتبط با سنی داشتند که با تغییرات ماکروفاژهای ریه متفاوت بود. پژوهشگران همچنین شواهدی یافتند که نشان می‌دهد پیری ماکروفاژها می‌تواند بین نر و ماده و در بافت‌های مختلف متفاوت باشد.

این یافته‌ها با هم نشان می‌دهد که پیری سیستم ایمنی، هم بازتاب‌دهنده فرآیندهای زیستیِ گسترده در سراسر بدن است و هم تحت تأثیر شرایط محلیِ هر عضو قرار دارد.

چگونه داده‌های عمومی به کشف راز پیری کمک کردند؟

برای ترسیم چنین تصویر گسترده‌ای، پژوهشگران از داده‌های توالی‌یابی (Sequencing) استفاده کردند که پیش‌تر توسط دانشمندان دیگر منتشر شده بود. توالی‌یابی روشی است که با آن، اطلاعات ژنتیکی سلول‌ها بررسی می‌شود.

این گروه پژوهشی به‌جای بررسی یک بافت در یک آزمایش، داده‌های ده‌ها مطالعه قبلی را با هم ترکیب کردند. این کار به آن‌ها اجازه داد پیری ماکروفاژها را در بافت‌های مختلف و در نر و ماده، در مقیاسی مقایسه کنند که هیچ مطالعه واحدی به‌تنهایی قادر به انجام آن نبود.

اِلا شواب (Ella Schwab)، نویسنده اصلی این مطالعه و دانشجوی دکتری در دانشکده داروسازی دانشگاه کالیفرنیای جنوبی، می‌گوید: داده‌های توالی‌یابیِ عمومی بسیار زیادی برای مطالعه پیری سیستم ایمنی وجود دارد که کمتر استفاده شده است.

با تحلیل داده‌های ده‌ها مطالعه قبلی، توانستیم بررسی کنیم که ماکروفاژها در بافت‌های مختلف و در نر و ماده چگونه پیر می‌شوند؛ کاری که هیچ مطالعه واحدی به‌تنهایی از عهده آن برنمی‌آمد.

با ترکیب این داده‌ها، پژوهشگران یکی از جامع‌ترین نقشه‌های موجود از چگونگی تغییر ماکروفاژها با افزایش سن در سراسر بدن را ترسیم کردند.

درمان پیری ایمنی؛ چرا یک نسخه برای همه کافی نیست

تفاوت‌های ماکروفاژها در بافت‌های مختلف می‌تواند بر تلاش‌ها برای کُند یا معکوس‌کردن افت ایمنی مرتبط با سن اثر بگذارد. اگر ماکروفاژها در سراسر بدن به یک شکل پیر نشوند، درمانی که برای یک عضو (مثل ریه) مؤثر است، ممکن است برای یک عضو دیگر (مثل مغز) همان اثر را نداشته باشد؛ بنابراین، درمان‌های آینده ممکن است نیاز داشته باشند هم بافت آسیب‌دیده و هم جنسیت فرد را در نظر بگیرند.

در همان زمان، پژوهشگران مسیرهای مولکولی و ژن‌هایی را شناسایی کردند که در بسیاری از انواع ماکروفاژها به‌طور مشترک تغییر می‌کردند. چون این تغییرات در چندین بافت دیده شدند، ممکن است نشان‌دهنده ویژگی‌های بنیادی‌تر پیری سیستم ایمنی (ضعف تدریجی سیستم دفاعی بدن با افزایش سن) باشند و بتوانند اهداف گسترده‌تری برای درمان‌های آینده فراهم کنند.

درک هر دو نوع تغییر، با افزایش طول عمر مردم در سراسر جهان، اهمیت فزاینده‌ای پیدا می‌کند. اختلال عملکرد ایمنی مرتبط با سن با التهاب مزمن، آسیب‌پذیری بیشتر در برابر عفونت، بهبود کندتر زخم‌ها و بسیاری از بیماری‌های مرتبط با پیری همراه است.

پژوهشگران امیدوارند نقشه سراسری پیری ماکروفاژها، پایه‌ای برای سایر دانشمندان فراهم کند تا راه‌های حفظ عملکرد ایمنی و ارتقای پیری سالم‌تر را در سنین بالاتر بررسی کنند.