رئیس سازمان حسابرسی: هیئت‌مدیره شرکت‌ها استقلال کافی ندارند

به گزارش تجارت جنوب آنلاین، موسی بزرگ‌اصل در میزگرد تخصصی «مدیریت ریسک و انتصابات» در همایش راهبری شرکتی، با بررسی چالش‌های ساختاری اقتصاد و نظام حاکمیت شرکتی در ایران، استقلال هیئت‌مدیره را یکی از پیش‌شرط‌های اساسی تصمیم‌گیری صحیح و نظارت مؤثر در شرکت‌ها عنوان کرد.

وی با اشاره به وجود حدود ۹ هزار و ۵۰۰ بند مختلف در گزارش‌های رسیدگی‌شده سازمان حسابرسی درباره ۷۵۰ شرکت اظهار کرد: این حجم از موارد لزوماً به معنای ضعف مدیریتی نیست، بلکه بخش قابل‌توجهی از آن به بار سنگین تکالیف دولتی و سیاست‌های حمایتی و توزیعی بازمی‌گردد؛ به‌طوری‌که برآوردهای کارشناسی نشان می‌دهد حدود ۸۸ درصد زیان شرکت‌های دولتی ناشی از همین تکالیف است، نه ناکارآمدی مدیریت.

رئیس هیئت‌عامل سازمان حسابرسی با تأکید بر فاصله میان ظرفیت‌های قانونی و عملکرد اجرایی شرکت‌ها افزود: روح قانون تجارت بر محوریت هیئت‌مدیره استوار است، اما در بسیاری از شرکت‌ها این نهاد به‌جای ایفای نقش مستقل در تصمیم‌سازی و نظارت، به مجموعه‌ای تشریفاتی و تابع مدیرعامل تبدیل شده است.

بزرگ‌اصل تصریح کرد: همه‌چیز از استقلال هیئت‌مدیره آغاز می‌شود و تا زمانی که این استقلال تأمین نشود، نمی‌توان سایر اجزای راهبری شرکتی را به‌صورت محتوایی و اثربخش اجرا کرد.

وی در ادامه با اشاره به چالش‌های نظام نظارتی شرکت‌ها، از اعمال فشار بر حسابرسان مستقل انتقاد کرد و گفت: در برخی موارد، حسابرسانی که گزارش‌های انتقادی ارائه می‌کنند، در سال‌های بعد از چرخه همکاری کنار گذاشته می‌شوند؛ روندی که می‌تواند زمینه چشم‌پوشی از مشکلات و تضعیف استقلال حرفه‌ای حسابرسان را فراهم کند.

رئیس سازمان حسابرسی همچنین کمیته‌های حسابرسی و واحدهای حسابرسی داخلی را در ساختار کنونی بسیاری از شرکت‌ها، نهادهایی عمدتاً شکلی و فاقد استقلال محتوایی دانست و تأکید کرد کیفیت عملکرد این کمیته‌ها به میزان استقلال هیئت‌مدیره از مدیران اجرایی وابسته است.

معاون وزیر اقتصاد با مقایسه وضعیت کمیته‌های حسابرسی در ایران و سایر کشورها اظهار کرد: این کمیته‌ها در بسیاری از کشورها نقش مهمی در حمایت از استقلال و صلاحیت حرفه‌ای حسابرسان مستقل و تضمین اثربخشی حسابرسی داخلی دارند، اما چنین کارکردی در ایران هنوز به‌طور کامل محقق نشده است.

وی افزود: در نبود استقلال هیئت‌مدیره، کمیته‌های حسابرسی و واحدهای حسابرسی داخلی نیز به نهادهایی تشریفاتی تبدیل می‌شوند و در نهایت، شفافیت، پاسخگویی و اعتماد عمومی آسیب می‌بیند.

بزرگ‌اصل با تأکید بر ضرورت اصلاح آیین‌نامه‌ها و نظام پاداش و انتصابات حرفه‌ای، راهبری شرکتی را ضرورتی برای صیانت از سرمایه‌های ملی دانست و گفت: تا زمانی که استقلال هیئت‌مدیره از سطح شعار به مرحله اجرا نرسد و حلقه‌های مفقوده نظارت در ساختار شرکت‌ها ترمیم نشود، اصلاحات ظاهری نمی‌تواند مشکلات اقتصاد کشور را برطرف کند.

رئیس هیئت‌عامل سازمان حسابرسی در پایان با اشاره به اهمیت انتصابات حرفه‌ای و پاسخگویی در بخش دولتی و خصوصی، خاطرنشان کرد: در شرکت‌های خصوصی باید استقلال برخی اعضای هیئت‌مدیره از سهامداران عمده تقویت شود و در شرکت‌های دولتی نیز استقلال هیئت‌مدیره از دستگاه‌های اجرایی و مداخلات سیاسی مورد توجه قرار گیرد.