شاهرخی: کمبود مراقب سلامت و ناهماهنگی سامانه‌ها، اجرای پزشکی خانواده در هرمزگان را با چالش روبه‌رو کرده است

به گزارش خبرنگار تجارت جنوب آنلاین از هرمزگان، پژمان شاهرخی با حضور محمدجعفر قائم‌پناه، معاون اجرایی رئیس‌جمهور، در این نشست گفت: اجرای نظام پزشکی خانواده و جلوگیری از سرگردانی بیماران میان بخش‌های مختلف نظام سلامت، یک ضرورت راهبردی است و برنامه در شهرستان بندرلنگه به‌عنوان یکی از مناطق اجرای این طرح دنبال می‌شود.

وی با اشاره به جمعیت حدود ۱۴۱ هزار نفری شهرستان بندرلنگه، به تشریح وضعیت پوشش بیمه‌ای این منطقه پرداخت و گفت: بر اساس آمار ارائه‌شده، حدود ۴۴ هزار نفر تحت پوشش تأمین اجتماعی، ۶۷ هزار و ۸۰۷ نفر تحت پوشش بیمه سلامت و ۲۲۶ نفر تحت پوشش بیمه نیروهای مسلح قرار دارند. او همچنین به وجود جمعیت فاقد بیمه و برخی اتباع خارجی در شهرستان اشاره کرد و پوشش کامل جمعیت را از اهداف برنامه دانست.

شاهرخی با اشاره به زیرساخت‌های اجرای پزشکی خانواده در بندرلنگه، از فعالیت دو مرکز شهری و سه مرکز روستایی خبر داد و گفت: در این شهرستان ۱۱ مرکز خدمات جامع سلامت روستایی و ۳۰ پزشک خانواده فعالیت دارند که ۲۲ نفر در بخش روستایی و هشت نفر در بخش شهری مستقر هستند.

ثبت بیش از ۴۹ هزار ویزیت پزشک خانواده

رئیس دانشگاه علوم‌پزشکی هرمزگان با ارائه آمار عملکرد برنامه از ابتدای سال ۱۴۰۵ تا زمان برگزاری نشست، اعلام کرد: در این بازه زمانی ۴۹ هزار و ۴۳۹ ویزیت توسط پزشکان خانواده انجام شده که میانگین ماهانه آن حدود ۶ هزار و ۵۹۲ ویزیت بوده است.

به گفته وی، در همین مدت چهار هزار و ۴۲۱ مورد ارجاع بیمار ثبت شده که معادل حدود ۸.۹ درصد از کل ویزیت‌هاست؛ این میزان در محدوده مجاز تعیین‌شده در دستورالعمل اجرایی برنامه قرار دارد.

شاهرخی با اشاره به اهمیت زمان‌بندی نوبت‌دهی در نظام ارجاع توضیح داد: بر اساس دستورالعمل، زمان دریافت نوبت برای مراجعه‌کنندگان باید کمتر از ۴۸ ساعت باشد. همچنین برای بیماران با شرایط مختلف، مهلت‌های مشخصی برای رسیدگی در نظر گرفته شده است.

وی تعداد نوبت‌های ثبت‌شده برای بیماران ارجاعی را سه هزار و ۵۶۲ مورد اعلام کرد و گفت: این رقم در مقایسه با چهار هزار و ۴۲۱ مورد ارجاع، حدود ۸۰ درصد را نشان می‌دهد؛ در حالی که هدف برنامه، افزایش این شاخص و نزدیک‌شدن آن به پوشش کامل بیماران ارجاعی است.

پوشش جمعیتی و بازخورد متخصصان نیازمند تقویت است

رئیس دانشگاه علوم‌پزشکی هرمزگان در ادامه، درباره میزان انتساب جمعیت به پزشکان خانواده و ثبت پرونده سلامت توضیح داد که بر اساس یکی از معیارهای محاسبه، حدود ۶۷ درصد جمعیت شهری دست‌کم یک‌بار توسط پزشک خانواده ویزیت شده‌اند؛ اما با معیارهای ثبت و تأییدشده در سامانه، این شاخص حدود ۵۵ درصد گزارش می‌شود.

او همچنین به موضوع بازخورد متخصصان به پزشکان خانواده اشاره کرد و گفت: در نظام ارجاع، پس از مراجعه بیمار به پزشک متخصص، لازم است نتیجه بررسی و درمان به پزشک خانواده بازگردانده شود تا ادامه روند درمان و تجویزهای بعدی بر اساس اطلاعات کامل انجام شود.

بر اساس آمار ارائه‌شده در نشست، از مجموع ۱۶ هزار و ۹۵۰ ویزیت متخصصان در بیمارستان شهید بندرلنگه، حدود یک‌هزار و ۳۶۸ مورد از مسیر نظام ارجاع انجام شده است. شاهرخی با اشاره به ضرورت تقویت این فرایند، بازخورد متخصصان را یکی از شاخص‌های مهم ارزیابی عملکرد نظام ارجاع دانست.

کمبود مراقبان سلامت و ضعف ارتباط سامانه‌ها

شاهرخی یکی از چالش‌های مهم اجرای برنامه را کمبود نیروی مراقب سلامت عنوان کرد و گفت: بر اساس الگوی پیش‌بینی‌شده، به ازای هر یک‌هزار و ۵۰۰ نفر جمعیت باید یک مراقب سلامت وجود داشته باشد؛ با این حال، در بندرلنگه به‌جای ۲۶ مراقب سلامت مورد نیاز، تنها ۱۳ نفر فعالیت دارند.

وی تأکید کرد برای رسیدن به پوشش کامل جمعیت، شناسایی فعال افراد و تکمیل پرونده‌های سلامت ضروری است و این کار بدون تأمین نیروی انسانی مورد نیاز با دشواری روبه‌رو خواهد بود.

رئیس دانشگاه علوم‌پزشکی هرمزگان در بخش دیگری از سخنانش، نبود ارتباط برخط و یکپارچه میان سامانه‌های اطلاعاتی بیمه‌ها و مراکز درمانی را از موانع اجرای مؤثر نظام ارجاع دانست. به گفته او، در شرایط فعلی اطلاعات پزشک خانواده و پزشک متخصص به‌صورت مطلوب میان سامانه‌ها تبادل نمی‌شود و این مسئله پیگیری وضعیت بیمار و بازگشت اطلاعات درمانی به پزشک خانواده را دشوار می‌کند.

او همچنین بر ضرورت تسهیل ارتباط میان سطوح مختلف ارائه خدمات درمانی تأکید کرد تا بیماران بتوانند بدون اختلال و سردرگمی از سطح نخست خدمات به مراکز تخصصی و بیمارستان‌ها ارجاع داده شوند.

ابهام در هزینه خدمات و ضرورت هماهنگی با بیمه‌ها

شاهرخی با اشاره به برخی ابهام‌ها در نحوه محاسبه و دریافت هزینه خدمات درمانی گفت: بیمارانی که از مسیر نظام ارجاع به مراکز درمانی مراجعه می‌کنند، باید از مزایای پیش‌بینی‌شده در این برنامه برخوردار شوند؛ اما در عمل، ناهماهنگی در اطلاع‌رسانی و اجرای ضوابط بیمه‌ای ممکن است باعث شود برخی بیماران با مطالبه هزینه روبه‌رو شوند.

وی همچنین به فعالیت پایگاه‌های سلامت در روزهای جمعه و ارائه خدمات در بازه زمانی صبح تا شب اشاره کرد و گفت: در مواردی، بیماران مراجعه‌کننده به دلیل پرداخت سرانه به پزشک خانواده، با این پرسش روبه‌رو می‌شوند که چرا برای دریافت خدمات در بیمارستان یا مراکز دیگر باید هزینه پرداخت کنند؛ در حالی که ممکن است پزشک خانواده یا مرکز مربوط از جزئیات این سازوکار اطلاع کافی نداشته باشد.

رئیس دانشگاه علوم‌پزشکی هرمزگان با تأکید بر ضرورت هماهنگی میان دانشگاه، بیمه‌ها و مراکز درمانی، خواستار رفع این ابهام‌ها شد تا اجرای نظام پزشکی خانواده به افزایش هزینه‌های پرداختی مردم منجر نشود.

شاهرخی در پایان، هدف اصلی دانشگاه را افزایش سهم بیماران ارجاعی از مجموع ویزیت‌های متخصصان عنوان کرد و گفت: ارزیابی موفقیت برنامه نباید صرفاً بر اساس تعداد ارجاع‌ها یا نوبت‌های ثبت‌شده انجام شود، بلکه باید مشخص شود چه سهمی از مراجعات به متخصصان از مسیر نظام ارجاع صورت گرفته است.

وی با اشاره به هدف‌گذاری سال نخست برنامه برای افزایش سهم مراجعات متخصصان از مسیر نظام ارجاع، بر ضرورت تقویت هماهنگی‌ها، تکمیل زیرساخت‌های اطلاعاتی و تأمین نیروی انسانی مورد نیاز برای تحقق اهداف پزشکی خانواده تأکید کرد.