یادداشت؛

متعاقباً یعنی کی؟

در جامعه‌ای که حادثه پشت حادثه رخ می‌دهد، «متعاقباً اطلاع‌رسانی خواهد شد» به یکی از پرتکرارترین و بی‌اثرترین وعده‌های مسئولان تبدیل شده است. از قتل‌های خانوادگی گرفته تا انفجار در قلب بزرگ‌ترین بندر تجاری کشور، همه در انتظار پاسخی هستند که هیچ‌گاه زمانش فرا نمی‌رسد. واقعاً «متعاقباً» یعنی کی؟

به گزارش تجارت جنوب آنلاین حسین روحی؛ بارها اتفاقات و حوادثی در جامعه رخ داده که متولیان امر، وعده اطلاع‌رسانی دقیق‌تر را به «متعاقباً» پیوند می‌زنند. در هرمزگان در یک‌سال گذشته، حوادثی را پشت سر گذاشتیم که نیازمند بررسی دقیق‌تر بوده و مسئولان ذی‌ربط اعلام می‌کنند که متعاقباً اطلاع‌رسانی می‌شود. اما این «متعاقباً» هرگز فرا نمی‌رسد.

به‌طور مثال، فروردین ۱۴۰۴ مردی حدوداً ۴۲ ساله، همسرش را مقابل دیدگان فرزند ۷ ساله‌شان به طرز فجیعی به قتل رسانده و سپس خودکشی می‌کند؛ اتفاقی هولناک که تا مدتی در فضای مجازی موجی از نگرانی ایجاد کرده بود. این در حالی است که متولیان وعده دادند علل و انگیزه اصلی این قتل همچنان در دست بررسی است و نتایج جدید به‌زودی اعلام خواهد شد.

از این‌ دست حوادث و اتفاقات در کشور رخ داده و وعده «به‌زودی» یا «متعاقباً اطلاع‌رسانی می‌شود»، بی‌سرانجام باقی مانده است. حتی اگر سرانجامی هم داشته، اطلاع‌رسانی آن صورت نگرفته است. یا اتفاقی که در هرمزگان رقم خورده، همچنان در دست بررسی است: جسد متورم‌شده دختری که پس از ده روز ناپدید شدن کشف شد و گمانه‌زنی‌های متفاوتی درباره آن اعلام گردید، اما همچنان اطلاعات کامل آن علیرغم وعده متولیان منتشر نشده است. به گفته پلیس، در نتایج اولیه معاینات، دلایل و شواهدی دال بر وقوع قتل به اثبات نرسیده و نتیجه نهایی و قطعی علت فوت، پس از دریافت نتایج آزمایشگاه، متعاقباً اطلاع‌رسانی خواهد شد.

یکی از حوادث جانکاهی که در هرمزگان رخ داد و همچنان اطلاعات شفافی از علل، اقدامات، نتایج و… در دست نیست، موضوع انفجار بندر شهید رجایی است. بندری که با ۸۰ بندر معروف بین‌المللی از طریق ۳۵ خط برتر کانتینری دنیا روابط دریایی و تبادل کالا دارد و نیمی از تجارت ایران را عهده‌دار است. بندری که ظرفیت پذیرش سالانه بیش از ۱۰۰ میلیون تُن کالا و شش میلیون TEU کانتینر را داراست؛ بندری که حجم گسترده‌ای از عملیات جابه‌جایی کالاهایی مانند محصولات فولادی، فله خشک، فله مایع و فرآورده‌های نفتی خام در آن انجام می‌شود. بندر شهید رجایی در بین ۳۵۰۰ بندر دنیا، رتبه ۵۹ را دارد. چنین بندر مهمی بنا به دلایل نامشخص دچار حادثه شد؛ حادثه‌ای که بنا بر آمار اعلام‌شده رسمی، بیش از ۱۵۰۰ مجروح و ۵۷ یا ۵۸ کشته داشت. حادثه‌ای که چند هزار خودروی سبک و سنگین از ۱۰ تا ۱۰۰ درصد خسارت دید.

اتفاقی که صدها سؤال را از میزان خسارات تا تعداد دقیق مفقودی‌ها، از سرنوشت کارگران غیررسمی تا وضعیت جبران خسارات وارده، از میزان دقیق تعداد کانتینرها تا کالاهایی که در این کانتینرها وجود داشته و تفاوتی که بین خلاف‌اظهاری با کالاهای واقعی وجود دارد، همچنان بی‌پاسخ باقی گذاشته است.

این در حالی است که رئیس‌جمهور، رئیس قوه قضائیه، وزیر کشور، استاندار هرمزگان و مسئولان دیگر بر رسیدگی دقیق و اعلام نتایج رسیدگی‌ها به افکار عمومی تأکید داشتند. تنها مدیرکل دفتر حفاظت از زیست‌بوم‌ها و سواحل دریایی سازمان حفاظت محیط زیست، بیست روز بعد از حادثه اعلام کرد: دلیل اصلی این حادثه، نگهداری مواد قابل اشتعال و انفجار بود و این اتفاق نشان‌دهنده عدم رعایت استانداردهای نگهداری، حمل‌ونقل، عدم آموزش کارکنان و کارگران و عدم اعمال زون‌بندی در مجتمع بندر شهید رجایی است.

این در حالی است که ششم مرداد، سه ماه از حادثه بندر شهید رجایی می‌گذرد. تعلل در پاسخ‌گویی و عدم اعلام علل و عوامل حادثه، موجب بروز شایعات و گسترش آن می‌شود.

استاندار به‌عنوان نماینده و سخنگوی دولت در این حادثه تعیین شد. چندی قبل، تعدادی از خانواده جان‌باختگان حادثه بندر رجایی با وی دیدار داشتند و مطالبات خود را مطرح کردند. اما اطلاع‌رسانی شفافی از خواسته‌های خانواده‌ها منتشر نشد و تنها قول‌های استاندار در رسانه‌ها منعکس گردید.

علل حادثه سنگین و دلخراش انفجار بندر شهید رجایی یک مطالبه ملی است. واقعاً زمان پاسخ به سؤالات بی‌شمار افکار عمومی، حادثه‌دیدگان، خانواده متوفیان، خسارت‌دیدگان، کی فرا می‌رسد؟

آیا روند رسیدگی به مصدومان به نحو مطلوب پیش رفته است؟ آیا هزینه‌های درمان آن‌ها تقبل شده و ادامه درمان آنان چگونه است؟ چند خانواده از مجموع ۵۷ یا ۵۸ جان‌باخته، شکایت رسمی خود را در مراجع قضایی ثبت کرده‌اند؟ پرونده شاکیان در چه مرحله‌ای قرار دارد؟ چه کسی یا کسانی مسئول این حادثه هستند؟ تأمین اجتماعی در خصوص حقوق و مزایای متوفیان و آسیب‌دیدگان، چه تمهیداتی اندیشیده است؟ چرا کانتینرهایی که منفجر شدند، در مجاورت کانکس اداری شرکت سینا قرار داده شده بودند؟ هرچند در رسانه‌ها تصاویر بال مرغ و چای و برنج را نشان می‌دادند، کی به‌صورت شفاف، محتویات کانتینرها اعلام می‌شود؟ پروسه اداری متوفیان در خصوص اعلام شهادت‌شان به کجا رسیده است؟ آن‌گونه که برخی خانواده‌ها می‌گویند، مطالبات آن‌ها بی‌پاسخ مانده است.

معرفی و محاکمه مقصران مستقیم و غیرمستقیم حادثه، شناسایی کشته‌شدگان به‌عنوان «شهید خدمت»، پرداخت دیه متناسب و افزایش مستمری به سطح حقوق واقعی پیش از فوت و عذرخواهی رسمی نهادها و مدیران مسئول از خانواده‌ها، مطالبات مهمی است که مطرح می‌کنند.

آیا این مطالبات محقق شده است؟ پاسخ به این سؤالات و ده‌ها سؤال دیگر، به گفته مسئولان، «به‌زودی» یا «متعاقباً» اعلام می‌شود.
این «به‌زودی» یا «متعاقباً» کی فرا خواهد رسید؟