خدمات نوین بهزیستی قزوین برای نابینایان: از مشاوره ژنتیک تا فناوری‌های کمک توانبخشی

به گزارش تجارت جنوب آنلاین از قزوین، هر ساله در تاریخ ۱۵ اکتبر (بیست‌وسوم مهر) در سراسر جهان، از جمله ایران، روز عصای سفید و روز نابینایان و کم‌بینایان گرامی داشته می‌شود. این روز، که نامش عصای سفید است، تبدیل به نماد استقلال و عدالت اجتماعی نابینایان شده است و فرصتی برای بیان و مطالبه حقوق اجتماعی این قشر است؛ حقوقی که در گذشته به دلایل مختلف به‌طور ناعادلانه نادیده گرفته شده‌اند.

گفت‌وگو با نابینایان حس و حال خاصی دارد. از دغدغه‌ها و خواسته‌هایشان که روز به روز بیشتر می‌شود و هیچ پاسخی مناسب به آنها داده نمی‌شود، از امیدهایی که با تمام مشکلات همچنان زنده است، و از توانمندی‌ها و دستاوردهای ویژه‌شان که باعث شگفتی می‌شود، اما اغلب نادیده گرفته می‌شوند.

به مناسبت روز عصای سفید و با هدف آگاهی‌رسانی بیشتر به جامعه در خصوص اقدامات انجام‌شده برای حمایت از افراد با معلولیت بینایی، بهزیستی استان قزوین جدیدترین خدمات خود را به این افراد معرفی کرد.

در همین راستا، گفت‌وگویی با خانم زهرا غلامرضایی، مدیرکل بهزیستی استان قزوین داشتیم که در ادامه می‌خوانید.

خانم غلامرضایی، به مناسبت روز عصای سفید، لطفاً توضیح دهید که بهزیستی استان قزوین چه خدماتی به افراد نابینا و کم‌بینا ارائه می‌دهد؟

ابتدا باید بگویم که سازمان بهزیستی استان قزوین همواره در تلاش است تا با فراهم کردن امکانات و خدمات مختلف، شرایط زندگی افراد نابینا و کم‌بینا را بهبود بخشد. یکی از مهم‌ترین خدمات ما، ارائه «کمک‌های مستمر» است که شامل مستمری‌های ماهانه برای خانواده‌ها و کمک‌هزینه‌های بهداشتی می‌شود. همچنین خدمات متنوعی از جمله کمک‌هزینه تحصیلی، درمانی و مناسب‌سازی منازل برای این افراد فراهم کرده‌ایم. علاوه بر این، در حوزه «کمک‌های موردی»، وسایل و فناوری‌های کمک توانبخشی مانند عصای سفید، تبلت، ساعت گویا، نرم‌افزارهای بزرگ‌نمایی و معلم قرآن هوشمند را به نابینایان ارائه می‌دهیم تا استقلال و توانمندی آنها افزایش یابد.

یکی از خدمات بهزیستی که اخیراً توجه زیادی را جلب کرده، مشاوره ژنتیک است. لطفاً در این مورد توضیح دهید؟

بله، مشاوره ژنتیک یکی از خدمات نوین و مهم بهزیستی است که به پیشگیری از اختلالات ژنتیکی و معلولیت‌های ناشی از آن کمک می‌کند. این خدمات به افرادی که در معرض خطر بیماری‌های ژنتیکی قرار دارند، ارائه می‌شود. هدف ما این است که از طریق مشاوره و بررسی‌های ژنتیکی، خانواده‌ها از ریسک‌های احتمالی در خصوص معلولیت‌های چشمی و نابینایی آگاه شوند و با اتخاذ تصمیمات به موقع، از بروز مشکلات جدی در آینده جلوگیری کنند. در سال ۱۴۰۳، ۶۰ نفر برای مشاوره ژنتیک به مراکز ما مراجعه کردند که از این تعداد، ۴۲ نفر به آزمایشگاه‌های تخصصی ارجاع داده شدند و در نهایت، ۷ مورد ژن نابینایی شناسایی شد.

چه نوع خدمات تکنولوژیکی و کمک توانبخشی به نابینایان در استان قزوین ارائه می‌شود؟

یکی از مهم‌ترین بخش‌های خدمات بهزیستی به نابینایان، فراهم کردن دسترسی به فناوری‌های کمک توانبخشی است. این ابزارها به افراد نابینا کمک می‌کند تا در زندگی روزمره خود مستقل‌تر عمل کنند. در سال ۱۴۰۳، بهزیستی استان قزوین اقدام به تأمین تجهیزات مختلفی برای افراد نابینا کرد که از جمله آنها می‌توان به تبلت‌های ویژه نابینایان، عصای سفید، ساعت‌های گویا، لوح و قلم، دستگاه‌های معلم قرآن هوشمند و نرم‌افزارهای بزرگ‌نمایی اشاره کرد. این فناوری‌ها به افراد نابینا کمک می‌کنند تا در دنیای دیجیتال و اجتماعی به راحتی فعالیت کنند.

در مورد برنامه‌های پیشگیری از مشکلات بینایی، به ویژه تنبلی چشم در کودکان، چه اقداماتی انجام شده است؟

یکی از مهم‌ترین برنامه‌های پیشگیرانه ما در حوزه بینایی، طرح کشوری پیشگیری از تنبلی چشم است. این برنامه با هدف شناسایی زودهنگام مشکلات بینایی در کودکان ۳ تا ۶ ساله طراحی شده است. طرح غربالگری در سه سطح اجرا می‌شود: در سطح اول، کودکان با استفاده از دستگاه‌های غربالگری در مراکز بهداشتی معاینه می‌شوند و در صورت لزوم، به سطح دوم ارجاع داده می‌شوند که شامل بررسی بیشتر توسط اپتومتریست‌ها است. اگر در این مرحله مشکلی شناسایی شود، کودک به سطح سوم یعنی پزشک متخصص معرفی می‌شود. این طرح در استان قزوین با همکاری اداره آموزش و پرورش استثنایی و بهزیستی در حال اجرا است و تاکنون نتایج خوبی داشته‌ایم. در سال ۱۴۰۳، بیش از ۵۴,۷۴۰ کودک تحت غربالگری قرار گرفتند و ۲,۱۶۶ کودک مشکوک به اختلالات بینایی شناسایی شدند.

بهزیستی قزوین در زمینه اشتغال و مسکن برای نابینایان چه خدماتی ارائه می‌دهد؟

بهزیستی استان قزوین علاوه بر خدمات توانبخشی و پیشگیرانه، در زمینه اشتغال و مسکن نیز خدمات ویژه‌ای به نابینایان ارائه می‌دهد. در بخش اشتغال، وام‌های خوداشتغالی به افراد دارای معلولیت داده می‌شود تا بتوانند کسب‌وکار خود را راه‌اندازی کنند. همچنین در زمینه مسکن، در طرح مسکن ملی و مناسب‌سازی خانه‌ها برای افراد نابینا اقدامات مختلفی انجام شده است. هدف ما این است که تمامی افراد دارای معلولیت، به ویژه نابینایان، بتوانند به طور مستقل زندگی کنند و در جامعه به‌طور برابر و بدون مانع مشارکت داشته باشند.

بهزیستی استان قزوین چه برنامه‌هایی برای افزایش آگاهی عمومی و تقویت حقوق افراد نابینا در جامعه دارد؟

ما در بهزیستی استان قزوین به برگزاری برنامه‌های مختلف آموزشی و فرهنگی برای ارتقای آگاهی عمومی در خصوص حقوق افراد نابینا و کم‌بینا توجه زیادی داریم. یکی از این برنامه‌ها، برگزاری جشن روز عصای سفید است که هدف آن ترویج فرهنگ احترام به حقوق نابینایان و معرفی توانمندی‌های این افراد به جامعه است. علاوه بر این، در مدارس و مراکز آموزشی، برنامه‌های آگاهی‌دهی و آموزش درباره معلولیت بینایی و نحوه تعامل با افراد نابینا نیز برگزار می‌شود. ما اعتقاد داریم که تغییر نگرش جامعه نسبت به افراد معلول، گامی اساسی در جهت ایجاد یک جامعه عادلانه و برابر است.

در پایان، پیام شما به جامعه و افراد نابینا و کم‌بینا چیست؟

پیام من به جامعه این است که نگاه‌ها باید از تفاوت‌ها به سمت توانمندی‌ها تغییر کند. افراد نابینا و کم‌بینا، برخلاف تصورات رایج، دارای توانایی‌ها و استعدادهای زیادی هستند که می‌توانند به جامعه خدمت کنند. در بهزیستی استان قزوین ما تمام تلاش خود را برای فراهم کردن شرایط برابر و مناسب برای این عزیزان انجام می‌دهیم، اما نیاز داریم که همه افراد جامعه در این مسیر همراه ما باشند. جامعه‌ای که در آن هر فردی بدون توجه به توانایی‌های جسمی یا بینایی‌اش فرصت‌های برابر برای رشد و پیشرفت داشته باشد، جامعه‌ای عادلانه‌تر و انسان‌محورتر خواهد بود.

سخن پایانی :

خدمات نوین بهزیستی قزوین نشان‌دهنده عزم جدی این سازمان برای بهبود شرایط زندگی افراد نابینا و کم‌بینا است. با ارائه امکانات متنوعی چون مشاوره ژنتیک، فناوری‌های کمک توانبخشی، برنامه‌های پیشگیرانه و حمایت‌های مالی، بهزیستی قزوین تلاش دارد تا نابینایان را از مشکلات روزمره رهایی بخشد و فرصت‌های برابر را برای آنها فراهم کند.

با این حال، مهم‌ترین گام در این مسیر تغییر نگرش جامعه به این افراد است. حمایت‌ها و اقدامات بهزیستی در صورتی اثرگذار خواهند بود که جامعه نیز با پذیرش و احترام به توانمندی‌های نابینایان، نقش خود را در تقویت حقوق انسانی و اجتماعی آنها ایفا کند. روز عصای سفید فرصتی است تا همگان به اهمیت این تغییر نگاه توجه کنند و برای ساختن دنیایی عادلانه‌تر و برابرتر برای همه افراد، بدون توجه به معلولیت یا توانایی‌هایشان، گام بردارند.