سرانه مطالعه در قزوین بالاتر از میانگین کشوری؛ چشم‌انداز توسعه کتابخانه‌ها

به گزارش تجارت جنوب آنلاین از قزوین، مهدیه سادات قافله‌باشی، در نشست خبری با اصحاب رسانه به مناسبت سی‌وسومین هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران با اشاره به شعار هفته کتاب امسال، «برای ایران بخوان»، اظهار داشت: نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور در آغاز دهه سوم فعالیت خود، پوست‌اندازی کرده است. امروز به جای تمرکز صرف بر افزایش تعداد کتابخانه‌ها، بر ارائه خدمات متنوع و تبدیل کتابخانه‌ها به کانون‌های پویای فرهنگی و اجتماعی تأکید داریم.

قافله‌باشی افزود: این نهاد برای جذاب کردن کتاب برای نسل جدید و وارد کردن آن به سبد خانوار، تغییر رویکرد، ارتقای فضای راهبردی و تنوع خدمات را هدف قرار داده است. ارتقای دسترسی به منابع مختلف، تمرکز بر تحول دیجیتال و خدمات دانایی‌محور از رویکردهای اصلی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور محسوب می‌شوند.

وی بازآفرینی نقش سنتی کتابخانه‌ها را یکی دیگر از برنامه‌های کلیدی دانست و افزود: کتابخانه‌ها به مراکز فعال فرهنگی و اجتماعی برای یادگیری مداوم و ارتقای سطح خلاقیت و نوآوری تبدیل خواهند شد. در این راستا، بازطراحی فضای فیزیکی برای کارآمدتر شدن کتابخانه‌ها انجام شده و کتابخانه‌های عارف و امام خمینی(ره) در قزوین بازسازی شده‌اند. همچنین تعداد پانسیون‌ها و قفسه‌های باز افزایش یافته است.

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان قزوین خاطرنشان کرد: در رویکرد جدید، کتابخانه‌ها فارغ از جنسیت، مذهب و سطح تحصیلات، میزبان تمامی اقشار جامعه هستند. تمرکز ما بر جذب کودک و نوجوان همراه با خانواده و ترویج مطالعه گروهی است و کتابخانه‌های سیار نیز در مناطق حاشیه‌ای فعال هستند.

وی ادامه داد: قزوین دارای ۴۲ کتابخانه نهادی و ۱۷ کتابخانه مشارکتی است که مجموعاً به ۵۹ کتابخانه می‌رسد. دو کتابخانه جدید شامل کتابخانه عمومی شهر قشلاق با ۳۰۰ متر مربع و کتابخانه عمومی شریف‌آباد در البرز با یک هزار و ۱۰۰ متر مربع تا دهه فجر امسال با اعتباری بالغ بر ۱۴۰ میلیارد ریال به بهره‌برداری خواهند رسید.

قافله‌باشی تعداد اعضای کتابخانه‌های عمومی قزوین را ۶۰ هزار و ۹۶۴ نفر اعلام کرد که ۴۳ درصد مرد و ۵۷ درصد زن هستند و ۲۸ درصد از اعضا (۱۷ هزار و ۳۰۲ نفر) کودکان‌اند که نیاز به افزایش دارد.

وی افزود: سرانه فضای کتابخانه‌های عمومی استان رتبه ۱۸ کشور را دارد، اما استان به ۱۲۰ کتابخانه جدید نیازمند است. سرانه فعلی ۴.۶۳ متر مربع به ازای هر ۱۰۰ نفر است، در حالی که استاندارد، یک کتابخانه به ازای هر ۱۰ هزار نفر جمعیت است.

این مسوول ادامه داد: نرخ عضویت در کتابخانه‌های عمومی قزوین نیز ۴.۷۹ به ازای هر ۱۰۰ نفر اعلام شد که از میانگین کشوری (۳.۹۵) بالاتر است و استان در این شاخص رتبه دهم کشور را دارد، با این حال استاندارد مطلوب، عضویت ۳۲ نفر به ازای هر ۱۰۰ نفر جمعیت است.

وی با بیان نگرانی از سرانه منابع کتاب افزود: سرانه نسخه کتاب در قزوین ۸۷.۳۴ جلد به ازای هر ۱۰۰ نفر است که رتبه ۱۰۰ کشور را به ما داده است. تأمین منابع جدید منوط به بودجه است و اهدای کتاب باید به فرهنگ عمومی در استان تبدیل شود.

قافله‌باشی به اجرای طرح «کتابچین» اشاره کرد و گفت: در این طرح نیازهای مخاطبان بررسی شده و کتاب‌ها عمدتاً بر اساس درخواست مستقیم اعضا خریداری می‌شوند. از ابتدای امسال، ۴۰۰ میلیون تومان برای خرید منابع جدید در شش ماهه دوم در نظر گرفته شده است.

وی همچنین از اجرای طرح عضویت سراسری خبر داد و افزود: افراد با ثبت کد ملی در سامانه samanpl.ir/reg می‌توانند به صورت رایگان و مادام‌العمر در کتابخانه‌های سراسر کشور عضو شوند.

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان قزوین از صنایع، خیرین، معتمدان، آموزش و پرورش و معلمان خواست تا در توسعه و تجهیز فضای کتابخانه‌ها و ارائه خدمات بهتر همکاری کنند.

قافله‌باشی با اشاره به ظرفیت‌های فرهنگی استان، بر لزوم توجه به حوزه اهدای کتاب تأکید کرد و گفت: در استان ما خیران مدرسه‌ساز، مسجدساز و فعالان حوزه‌های مختلف داریم، اما حوزه کتاب مهجور مانده است. از همه هموطنان تقاضا دارم کتاب‌های قابل استفاده‌ای را که یک‌بار خوانده‌اند و دیگر به آن مراجعه نمی‌کنند، به کتابخانه‌ها اهدا کنند. حتی کتاب‌های فرسوده نیز با تدبیر همکاران در نهاد کتابخانه‌ها قابل بازیافت یا تعویض هستند.