گزارش عملکرد سه‌دوره‌ای جشنواره موسیقی شوبندری

هرمزگان - موسیقی بندری، ریشه‌دارترین زبان احساس در جنوب ایران است؛ زبانی که قرن‌ها در صدای موج، باد، و سازهای کوبه‌ایِ هرمزگان زنده مانده است. در روزگاری که موسیقی بومی گاه در سایه‌ی تجاری‌سازی و غفلت فرهنگی کم‌فروغ می‌شود، جشنواره‌ای به نام «شوبندری» در بندرعباس شکل گرفت تا دوباره تپش طبل و ریتم زندگی مردم دریا را یادآوری کند.

به گزارش تجارت جنوب آنلاین از هرمزگان، نکته‌ای درخشان در آغاز این مسیر، افتتاح هم‌زمان بزرگ‌ترین تالار کنسرت جنوب ایران ـ تالار مرکزی بندرعباس ـ با نخستین شب اجرای جشنواره شوبندری بود؛ رویدادی که نقطه‌ی عطفی در تاریخ موسیقی جنوب به‌شمار می‌آید و هم‌زمان، نشان از هم‌افزایی میان زیرساخت فرهنگی مدرن و میراث هنری کهن منطقه داشت.

این جشنواره با ابتکار مؤسسه فرهنگی هنری آوای نهنگ جنوب و همکاری تالار مرکزی بندرعباس از سال ۱۴۰۳ آغاز شد. عنوان «شوبندری» در گویش محلی به معنای «شب بندری» است؛ شبی برای نواختن، هم‌خوانی، و بازآفرینی آیین‌های موسیقایی جنوب. این رویداد با هدف احیای موسیقی محلی، ایجاد فرصت برابر برای هنرمندان بومی، و معرفی چهره‌های شاخص موسیقی مردمی برگزار می‌شود.

دوره نخست (۸ آذر ۱۴۰۳):

نخستین دوره‌ی جشنواره در آذرماه ۱۴۰۳ برگزار شد و هنرمندانی چون استاد محمد محترم‌پناه، گروه گارگپ، غلامحسین نظری (تاریک ماه) و استاد محمدمنصور وزیری در آن به اجرا پرداختند.
استقبال گسترده‌ی مردم بندرعباس از این برنامه نشان داد که موسیقی بومی هنوز یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های هویت فرهنگی جنوب است

دوره دوم (۱۸ و ۱۹ بهمن ۱۴۰۳):

دومین دوره‌ی شوبندری در بهمن‌ماه ۱۴۰۳ و در همان تالار مرکزی بندرعباس برگزار شد. این دوره با حضور هنرمندانی چون استاد محمد محترم‌پناه، علی عرب، مرتضی کریمی، فاضل پیش و غلامحسین نظری در دو شب متوالی ادامه یافت.
تالار مرکزی بندرعباس، به‌عنوان بزرگ‌ترین تالار جنوب کشور، در این دوره میزبان بیش از سه هزار نفر از علاقه‌مندان موسیقی محلی بود و به صحنه‌ای زنده از شور، ریتم و همدلی مردمی بدل شد.

در این مرحله، جشنواره شوبندری جایگاه خود را به عنوان رویدادی جدی در حوزه موسیقی نواحی جنوب تثبیت کرد و به الگویی از پیوند میان هنر، مردم و میراث فرهنگی تبدیل شد. در «شوبندری» موسیقی تنها برای شنیدن نیست، بلکه برای زیستن، به‌یادآوردن و تداوم فرهنگی است.

دوره سوم (۱۷ مهر ۱۴۰۴) :

سومین جشنواره شوبندری در ۱۷ مهرماه ۱۴۰۴ برگزار شد و نسبت به دوره‌های پیشین با گستره‌ای تخصصی‌تر و رویکردی آموزشی‌تر همراه بود. در این دوره، هنرمندانی چون استاد محمد محترم‌پناه، علی عرب، احمد رضایی (که پس از پانزده سال به صحنه بازگشت) و محمدامین مؤمن‌زاده (در نخستین اجرای صحنه‌ای خود) حضور داشتند.

یکی از ویژگی‌های برجسته‌ی این دوره، افزوده شدن بخش استعداد‌یابی موسیقی هرمزگان بود. این بخش با هدف شناسایی و حمایت از استعدادهای جوان در حوزه‌ی موسیقی بومی طراحی شد. برگزیدگان این بخش، ضمن اجرای زنده در جشنواره، تحت حمایت مؤسسه فرهنگی هنری آوای نهنگ جنوب قرار گرفته‌اند تا مسیر تولید و اجرای آثار بومی خود را ادامه دهند.
این اقدام گامی مؤثر در جهت تداوم نسل موسیقی جنوب، انتقال دانش بومی به آینده، و توسعه زیرساخت‌های فرهنگی موسیقی نواحی محسوب می‌شود.

جمع‌بندی و چشم‌انداز:

جشنواره شوبندری در سه دوره‌ی برگزاری خود، توانسته است ضمن پاسداشت موسیقی محلی هرمزگان، زمینه‌ساز گفت‌وگوی میان‌نسلی در هنر بومی شود.
استقبال چشمگیر مردم بندرعباس و هنرمندان از این سه دوره، انگیزه‌ای نیرومند برای برگزاری چهارمین جشنواره شوبندری در سال آینده فراهم کرده است.
این استقبال مردمی نشان می‌دهد که شوبندری نه فقط یک رویداد هنری، بلکه جریانی فرهنگی و اجتماعی برای احیای هویت جنوب ایران است؛ جریانی که با تکیه بر ریشه‌ها، به سوی آینده‌ای روشن‌تر در حرکت است.

شوبندری امروز نماد تداوم حیات فرهنگی جنوب و ظرفیت بالای هنر بومی برای هم‌افزایی ملی است؛ صدایی زنده از دل دریا که هر سال رساتر شنیده می‌شود.